Sagrada Familia’da Sona Doğru…mu?
Bir yapı düşünün. Yapımına başlandığında at arabalarıyla inşaat alanına el yontması taşlar taşınıyor.
Dünya endüstri devriminin getirdiği sancıların eşliğinde, o güne dek görülmemiş bir üretim sistemi değişiminin tam ortasında. İdeolojik tartışmalar, kentin sokaklarında, söylem ve yumruklarla yeni yeni başlıyor. İmparatorluklar dünya siyasetinin göbeğinde ölüm kalım savaşları veriyor.
Yine aynı yapıyı düşünün. Yapımına hala devam edilen. İnşaat alanına artık 3 boyutlu yazıcılar yardımıyla üretilmiş ürünler taşınıyor. Dünya bu sefer dijital devrimin getirdiği sancılar eşliğinde, yine bu güne kadar görülmemiş bir değişimin tam ortasında. O gün sokaklarda yeni yeşeren ideolojik tartışmalar, 2 dünya savaşı ve bir soğuk savaş eşliğinde yükseldi, denendi ve yıkıldı. İmparatorluklar yok oldu ve 10’larca parçaya bölündü. Ancak o yapı hala bitirilemedi… Sagrada Familia…

1.Görsel: Sagrada Familia’nın Neo-Gotik tarzdaki orjinal çizimi
Antoni Gaudi, orjinal planları Neo-Gotik tarzda tasarlanan kilisenin mimari sorumluluğunu aldığında takvimler 1883 yılını gösteriyordu. Art Nouveau tarzında yeniden tasarladığı kilisenin yapımına başlayan Antoni Gaudi, tasarımının hayat bulduğunu göremeden, 1926 yılında bir trafik kazasında hayatını kaybeder. Bu tarihten sonra inşaat, Gaudi’nin tasarımına göre devam ettirilse de, uzun yıllar yapım süreci devam eder. Bu güne kadar bitirilemeyen yapı geçtiğimiz aylarda bir dönüm noktasına ulaştı.
Bitiş tarihi 2026 yılı olarak duyurulan kilisenin ana kulesinde devam eden çalışmalar sonucunda, kilisenin en yüksek noktası 162 metreyi geçti. Bu sayıyı önemli kılan şey ise dünyanın en uzun kilisesi olan Ulm Katedrali’nin ana kulesinin geçilmiş olması. Planlanan uzunluk olan 172 metrelik yükseklik daha tamamlanmamış olsa da, artık Sagrada Familia resmi olarak dünyanın en uzun kilisesi ünvanını üzerine aldı. 2026 yılındaki bitiriliş tarihi, 10 Haziran’da -Antoni Gaudi’nin ölümünün 100.yılında- bir törenle kutlanacak. Ancak bu bitiş tarihini yapının ana kütlesinin bitirilişi olarak anlamak daha sağlıklı olacak gibi duruyor çünkü kilisenin cephe çalışmalarının önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor.

2.Görsel: 1976 yılından inşaat süreci
Sagrada Familia’nın yapılmaya başlandığı 1882 yılında, mimarlık gündemi endüstri devriminin mümkün kıldığı yeni teknikler ve malzemeler ile meşguldü. Endüstri devrimini mümkün kılan akılcılık ve rasyonel düşünce ise, kendisini mimarlık teorisinde klasik estetiğe karşı bir cephe açmış buldu. Buna göre, klasik estetik anlayışının devamı niteliğindeki Neo-stilleri ve Barok gibi tarzların sahip çıktığı, görsellikten başka bir fonksiyonu olmayan süslemeler ve bezemeler, endüstri devriminin fonksiyon ve verimliliği yücelten anlayışında kendilerine yer bulamıyorlardı. Bu da mimarlık anlatısında büyük bir yarılmaya sebep oluyordu. Bir yapının işlevi mi yoksa estetiği mi daha önemliydi?
Antoni Gaudi, bu tartışmaların gölgesinde, kendisini katı rasyonel işlevciliğin karşısında, John Ruskin’in izinde, estetik tarafta konumlandırdı. Kendisine özgü, neredeyse ütopik ve hayal dünyasının ürünleri olarak görülebilecek istisnai yapıları ile, Art Nouveau tarzının içinde bile niş bir yol oluşturdu. Onlara göre, endüstriyel mimari, geleneksel mimarinin ortaya çıkardığı güzellikleri öldürüyordu. Mimarinin yalnızca soğuk işlevselliğini reddediyor ve göze de güzel gözükmesi gerektiğini savunuyorlardı.

3.Görsel: Antoni Gaudi
Barcelona’nın mimarı olarak da anılan Antoni Gaudi, bu düşüncelerini kentin birçok yerinde gerçekleştirme fırsatı buldu. Ömrünü bu tarza adadı ve mimari estetiğin en büyük savunucularından biri haline geldi. Hayatının son 18 yılında ise başka işler almayı bıraktı ve tüm enerjisini Sagrada Familia’nın yapımına yoğunlaştırdı. Şaheserinin inşaatına bakabilmek için çıktığı Barcelona’nın tepelik bir mahallesinde geçirdiği bir trafik kazası sonucunda hayata veda etti. Hayatının büyük bir bölümün adadığı eserinin bitimini göremese de, eserleri mimarlık tarihinde özel bir yer kapladı ve Sagrada Familia’nın inşaasının devam ettiği düşünülürse, yer kaplamayı da sürdürüyor. Her yıl, Antoni Gaudi’nin ölüm yıl dönümü olan 10 Haziran ise, Dünya Art Nouveau günü olarak kutlanmaya devam ediyor.
Not: Görselleri Sagrada Familia’nın resmi sitesinden alınmıştır.